| Dializ
Hakkında Genel Bilgiler |
Vücutta
birikmiş üre gibi zararlı maddelerin ve aşırı suyun bir membran (Dializör)
aracılığı ile vücuttan uzaklaştırılması işlemidir. İlerlemiş böbrek yetmezliğinin
tedavisinde kullanılır. Dializ tedavisi bozulmuş böbrek işlevlerinin bir
kısmını düzenleyerek yaşamın devam etmesini sağlar. 30-40 yıl önce ilerlemiş
böbrek yetmezliği olan hastalar günler-haftalar içinde kaybedilirdi. Dializ
teknolojisinde sağlanan gelişmeler, bu hastalarda önce yaşam süresini
uzatmış, daha sonra yaşam kalitesinin artmasını sağlamıştır. Bu nedenle
günümüzde dializ hastaları şanslıdır.
Dializ tedavisi iki şekilde uygulanabilir.
1. Hemodializ
2. Periton dializi |
| 1.
Hemodializ |
İlk
kez 1944 yılında Hollandalı bir hekim olan Kolff tarafından yapılmıştır.
Özel bir membran ile hastanın kanının makineler aracılığı ile temizlenmesi
işlemidir. Hemodializ işleminin gerçekleş-mesi için yeterli kan akımı
sağlanmalı, bir membran ve hemodializ makinesi sağlanmalıdır. Ye-terli
kan akımınının sağlanması için hastanın atar ve toplar damarı arasında
bir pencere (arte-riyovenöz fistül ) yaratılmalı veya hastanın büyük bir
toplar damarına geçici kateter konma-lıdır.
Hemodializ tedavisi hastanın böbrek yetmezliğinin şiddetine, yaptığı idrar
miktarına bağlı ol-mak üzere haftada 2 - 3 kez 4 - 6 saat süre ile uygulanır.
Yetersiz hemodializ tedavisi has-tada hasara ve ölümlere yol açabilir.
Hemodializ tedavisi genellikle hastanede veya bir hemo-dializ ünitesinde
uygulanır. Ancak uygun makine ve ekipmanla evde de uygulanabilir.
Türkiye'de yaklaşık 25 bin hemodializ hastası vardır |
| 2.
Periton dializi |
Periton
karın boşluğunda bulunan organların etrafındaki zar için kullanılan tıbbi
terimdir. Peri-ton zarının (membran) insanlardaki yüzey alanı yaklaşık
2 m2'dir. Periton dializinde (hemodi-alizden farklı olarak özel bir membran
yerine) periton membranı kullanılır. İlk kez 1923 yılında Ganter tarafından
gerçekleştirilmiştir. Periton dializinin gerçekleşmesi için 3 teknik unsura
ge-reksinim vardır:
1.Karına yerleştirilmiş kateter
2.Uygun dializ sıvısı
3.Kateter ve dializ sıvısı arasındaki bağlantı sistemi
Periton dializi tedavisi değişik şekillerde uygulanabilir. Bunlardan en
sık uygulanan teknik sü-rekli ayaktan periton diyalizidir. Periton dializi
makinesi kullanılarak değişik periton dializi tek-nikleri geliştirilmiştir.
Sürekli ayaktan periton dializi
Periton boşluğuna doldurulan dializ sıvısının 4-8 saat beklemeyi takiben
yenisi ile değiştirildiği basit bir yöntemdir. Genellikle günde 4 kez
hastanede veya evde yapılır. En önemli avantajı hasta tarafından evde
yapılabilmesidir. Bu tedavinin başarılı olmasında eğitim çok önemlidir.
Türkiye'de yaklaşık 2500 periton dializi hastası vardır. |
| Hastalar
tıbbi bir engel yoksa hemodializ veya periton dializinden birisini seçebilirler.
|
 |