Periton dializi uygulanan hastalarda beslenme çok önemlidir. Dializ böbreklerin işlevini yerine getirir. Ancak bu görevi sağlıklı bir insan böbreği kadar iyi yapamaz. Vücuttaki artık ve zararlı maddeler tam olarak temizlenemez. Doğru beslenmeyle biriken bu zararlı maddeler daha az olur ve ortaya çıkan rahatsız edici şikayetler (bulantı, kusma, tansiyon yüksekliği, nefes dar-lığı) uygun beslenme ile hafifletilebilir. Periton dializi uygulanan hastalarda dializ sıvısı karında dolgunluk oluşturacağı için, hasta rahat yemek yiyemez ve yemek sonrasında da aşırı şişkin-likten yakınabilir. Bunun için; Periton dializi uygulanan hastalar yemeğe başlamadan önce dializatını boşaltmalı, yemekten sonraki ilk yarım saat içinde de yeni bir değişim yapmamalıdır. Yemeklerden sonra şişkinlik hissinden yakınan hastalar günde 3 öğün yerine, aynı miktarda yemeği 6 öğünde yiyebilirler.Sağlıklı insanlarda olduğu gibi, dializ hastalarıda gerekli olan e-nerjiyi öncelikle karbonhidrat ve yağlardan sağlar. Eğer gerekli miktarda kaloriyi sağlayabi-lecek besin alınmazsa vücut enerji ihtiyacını karşılamak için kendi yapı taşlarını yıkacaktır. Buna bağlı olarak da ileri derecede halsizlik, zayıflık ve enfeksiyonlara karşı dirençsizlik ortaya çıkar.
Enerji (kalori) ihtiyacı yaş, kilo ve günlük faaliyet durumuna göre değişir. Ortalama olarak bir günde vücudunuzun her kg 'ı için 35-40 kalori almalısınız. Örneğin 70 kg ağırlığındaysanız 70x35=2450 bir günde ortalama olarak 2400-2700 kalori almanız gereklidir. Her hastanın ka-lori ihtiyacı farklıdır. Zayıfsanız fazla kalori almalısınız. Kilolu iseniz daha az kalori alıp hem de egzersiz yapmalısınız. Çünkü böbrek hastalarının hem çok zayıf hem de çok kilolu olmaları sa-kıncalıdır. Periton dializi uygulanan hastalarda, karındaki dializ sıvısına olan protein kayıpları hemodializ hastalarının makinede kaybettiğinden daha fazla olabilir. Böylece hastalarda pro-tein ihtiyacı artar. Buna bağlı olarak hastaların daha yüksek protein içeren diyetler kullanma-ları gerekir.
Alacağınız proteinlerin hayvansal kaynaklı olmasına özen gösteriniz. Çünkü hayvansal kay-naklı proteinler bitkisel kaynaklılara göre daha değerlidirler. Protein yönünden en zengin ve değerli besinlerden biri yumurtadır. Yumurtanın sarısı fazla miktarda kolesterol içerdiğinden kan yağları yüksek olan hastalar için uygun değildir. Fakat yumurta beyazı her gün alınması gereken önemli bir gıdadır.Periton dializi uygulanan hastaların diyetinde karbonhidratlar; kar-bonhidrattan zengin gıdalar günlük enerjimizin büyük kısmını oluşturur ve çok tüketilir. Ekmek, makarna, yufka, pasta, börek, pilav; tatlı olarak bal, pekmez, reçel yoğun karbonhidrat kay-naklarıdır. Bu gıdaların çok tüketilmesi hem sağlıksızdır hem de kilo alımına yol açar. Kilo duru-munuza göre yiyeceğiniz karbonhidratlı gıdaları ayarlamalısınız. Karbonhidratlardaki (ekmek, makarna, pirinç, bulgur ve özellikle kuru bakliyat) protein miktarı ile ette bulunan protein benzerlik gösterir. Bundan dolayı kurubaklagil aldığınızda o gün yiyeceğiniz et miktarına dik-kat etmelisiniz. Ayrıca periton dializi sıvıları şeker (glikoz) içerir. Bu şekerin karın boşluğundan emilmesi ile hastalar fazla miktarda kalori alırlar. Bu yüzden alınacak kalori miktarı çok iyi dengelenmelidir. Periton dializi uygulanan hastaların diyetinde yağlar; önemli kalori kaynağı olduğu için dikkat edilmesi ve kilo durumuna göre ayarlanması gereken besinlerdir. Bazı yağ-larda bulunan kolesterol sağlığınızı olumsuz yönde etkiler. Kan kolesterolünün yüksek olması, kalp ve damar hastalıklarının ortaya çıkması için önemli bir risk faktörüdür. Bu nedenle diye-tinizde kolesterol yönünden kısıtlama yapmalısınız. Hayvansal kaynaklı yağlar (tereyağı, iç yağı, kuyruk yağı vb.) fazla kolesterol içerirler. Zeytin yağı ve çiçek yağlarını tercih edebilir-siniz. Periton dializi uygulanan hastaların diyetinde su ve sıvı gıdalar; periton dializi uygula-nan hastalarda sıvı dengesinin kontrolü çok önemlidir. Bu nedenle yiyecek ve içecek şeklinde aldığınız gıdaları kontrol etmeniz gerekir. Vücutta fazla sıvı bulunması kalbe ve akciğerlere fazladan yük getirir, tansiyonunuzu yükseltir; az sıvı bulunması da sizi halsiz bırakacaktır, ayrıca tansiyonunuzu düşürecektir. Bu nedenle sıvı dengesini kontrol altında tutmak için yapmanız gereken günlük takipler vardır. Bunlar; Tansiyon ölçülmesi ile vücut ağırlığının ve her değişimde alınan ve boşaltılan sıvı miktarlarının saptanmasıdır. Günlük takiplerinizi düzenli olarak kaydetmelisiniz. İdeal kilonuza ulaştıktan sonra alınması gereken günlük sıvı miktarı, dializ yoluyla fazladan çıkan sıvı ve varsa , idrarınızın toplamı kadar olmalıdır. Periton dializi uygulanan hastaların diyetinde tuz ve potasyum, hemodialize giren hastalara göre genellikle daha serbest alınabilir. Hatta bazı hastalarda fazla miktarda potasyum kaybı ortaya çıktı-ğında sağlıklı insanlardan bile daha fazla potasyum alması gerekebilir. Bu durumda diyetteki gerekli ayarlamaları doktorunuz yapacaktır. Periton dializi uygulanan hastaların diyetinde kalsiyum; Böbrek hastalığının seyri sırasında kemik zayıflığını önlemenin en iyi yollarından biri yeterli miktarda kalsiyum almaktır. Diyet ile yeterli kalsiyum miktarlarına erişilemiyor ise dok-torunuz size kalsiyum içeren ilaçlar verecektir. Bunları düzenli bir şekilde kullanınız. Çok nadir de olsa bazı hastalarda kalsiyum seviyesi yüksek seyreder, bu durumda diyetteki kalsiyum ve ilaçlar problem yaratabilirler. Muhakkak doktorunuzun önerilerine uyunuz. Periton dializi uygu-lanan hastaların diyetinde fosfor; yeterli miktarda atılamadığı için kan fosfor düzeyi yüksek olur. Bu durumda kemik zayıflığı,kas güçsüzlüğü,eklem ağrıları ve kolay kırılmalar ortaya çıka-bilir. Besinlerle aldığınız fosfor düzeyine dikkat etmelisiniz. Doktorunuz size gıdalarla alınan fosforun kana geçmesini önleyecek ilaçlar verecektir. Bu ilaçları her zaman aynı miktarda kullanmayınız. Fosfor içeriği yüksek gıdalar aldığınızda daha yüksek dozda ilaç kullanınız. Bu ilaçları her zaman yemek yerken alınız.
Periton dializi uygulanan hastaların diyetinde demir ve vitaminler; bulantı ve kusmaya bağlı olarak ve iştahsızlık nedeniyle yeterli düzeyde beslenemezseniz vücudunuzda demir ve vita-min eksiklikleri olacaktır. Bu maddeleri içeren ilaçları almanızla eksiklikler tamamlanacaktır. Dializ sırasında bir miktar demir vücuttan kaybedilir. Bunun için dializ hastalarının çoğuna de-mir içeren iğneler ve haplar uygulanır. Pek çok vitamin ve mineralde dializ esnasında kaybe-dilir. Dializ hastalarında D vitamini eksikliği olur ve ilaçla takviye edilir. Böbrek yetersizliğinde A vitamini artar ve bu vitamini içeren ilaçları almak zararlı olabilir. Doktorunuzun size önerdiği vitaminleri düzenli şekilde alınız. Kendi başınıza ve diğer hastaların önerileriyle ilaç almayınız.